-
Milla C. Svanøe Lund – banebrytande lege
•
Av Rolf Svanoe, Decorah, Iowa Lat meg fortelja historia om ei heilt utruleg kvinne – mi grandtante, Milla Svanøe. Som kvinne i 1800-talets Noreg måtte ho kjempa mot sterke fordommar og begrensningar på grunn av kjønn og rolle, men ho gav aldri opp draumane sine. I staden reiste ho til eit nytt land for…
-
Den niande dottera
•
Bygd over intervju med Gjertine Hjortedal (1894-1990) Ho voks opp på Huftarøy, eit grønt stykke land i sjøen, fire mil frå Bergen. Havet låg tett rundt henne, og på gardstunet sto dei med ryggen mot vêret og hendene i arbeidet. Faren hennar var båtbyggjar og bondeson. Han sveitta i verkstaden og drog stokkar ut…
-
Tugboat Annie
•
Av Lori Ann Reinhall Historia om den verkelege «Tugboat Annie»Thea Foss – den norsk-amerikanske kvinna som bygde eit skipsimperium med «overtyding og ein kaffikjele» Ho var ei hardtarbeidande norsk utvandrarkvinne som kom til byen Tacoma i Washington-territoriet i 1880, og seinare vart udøydeleggjort i filmen Tugboat Annie frå 1933. Thea Foss bygde opp slepebåtselskapet som med…
-
I det norsk-amerikanske kjøkkenet
•
Av Lori Ann Reinhall Då innvandrarane kom til Den nye verda, tok dei med seg mattradisjonane sine. Nordmennene var ikkje nokre unntak. Matlagingsteknikkar som har gått i arv gjenom mange genrasjonar har halde etniske røter levande, og tradisjonelt har kvinner hatt ansvaret for kjøkkenet, både heime og . Lutefisk middagar er høgdepunkter i juletid…
-
Hulda og eg – på indianarreservat
•
Av Birgit Jaastad Då Hulda Garborg fekk eit reisestipend til USA og sende 10 lange artiklar til Morgenbladet om inntrykka sine, skreiv ho ein informert artikkel om møta sine med urinnvånarane. Tittelen «Et myrdet folk. Besøk paa en Indianerreservation» slår an tonen. Ho ser med sorg at det har vore gjort store overgrep mot dei innfødde,…
-
Kvinnearbeid, tilpassing og uthald
•
Kvifor var kvinnearbeid avgjerande for utvandringa Kva gjorde det mogeleg for tusenvis av norske kvinner å forlata heimbygda si og leggja ut på den krevjande ferda mot Amerika i perioden 1825-1925? Eit ofte oversett, men avgjerande svar ligg i arbeidserfaringane deira. Denne artikkelen byggjer vidare på drøftingane i “Kven får plass i historia?”, men…
-
E4: Vegen vidare vest
•
I episode 4 reiser me vidare vestover. Etter møtet med New York ventar ei ny og krevjande ferd innover i landet. Her handlar det ikkje lenger om båtreise, hav og kyst, men om tog, kanalar og dei endelause præriane. Me fylgjer nykomne kvinner som må finna fotfeste i ei framand verd – mellom språkbarrierar, svindel,…
-
Bak Maska: Belle Gunness
•
Ein bakgrunnsartikkel til «Slaktarkona på prærien» Når du har lese forteljinga om Belle Gunness, sit du kanskje att med fleire spørsmål enn svar. Kven var ho, eigentleg? Korleis kunne ei norsk jente frå Selbu verta ein av Amerikas mest myteomspunne mordarar? Og kva dreiv henne – psykisk, historisk, kulturelt – til å bryte så totalt…
-
E3: Ei ny verd ventar
•
I episode 2 fylgde me dei modige kvinnene som tok det store steget – som forlet Noreg for eit nytt liv. I episode 3 legg dei ut på sjølve reisa. Å krysse Atlanterhavet var meir enn ein transportetappe – det var eit vendepunkt i livet. Gjennom brev, dagbøker og sterke scener møter me Gjertrud…
-
Skriket Over Vatnet
•
Ørreviki – bygd over kjeldemateriale frå Vassvøri Sogelag. Det byrja med eit namn. Charlotte Sofie Vik. Ho som forlet verda for tidleg, berre 51 år gamal. Men ho forsvann ikkje. Ho levde vidare, ikkje i kroppen, ikkje i andletet nokon kunne hugse, men i namnet. Det blei gjeve vidare, til dotterdotter hennar, til ei…