-
Eg bar det med meg
Bygd over intervju med Bertha Sylliaasen (1888-1992) Ho sat på ein benk i skuggen av ein syrinbusk, og fjellet i ryggen var bratt og stille. Det var sein ettermiddag, og hagen låg bada i det bleike ljoset som kom skråande over taket til nabohuset. Brevet låg i fanget hennar, bretta opp att og med…
-
I hjartet av det norske Amerika
Av Lori Ann Reinhall Når du reiser vestover på det nordamerikanske kontinentet, oppdager du funn frå fortida i tettstadar som vart busett av norske innvandrarar. I nokre tilfelle kan det berre vera ei avsides kvit trekyrkje med tårn, eller kanskje ei statue eller minneplakett, men i andre høve har etterkomarane til dei fyrste norske…
-
Prestekona
Bygd over intervju med Henrikke Blomlie (1893-1981) Klokka var berre tre då han reiste. Eit bleikt, blågrått ljos låg over snøen, og himmelen hadde det same kalde draget som andletet hans då han stod i døra og sa det ikkje fanst nokon annan utveg. Presten måtte fram. Ho stod att med døra på gløtt.…
-
Dei norske kyrkjene i Amerika
Av Lori Ann Reinhall «Deilig er Jorden! Prektig er Guds himmel, skjønn er sjelenes pilgrimsgang!» Kor mange gonger har ikkje desse orda ringt ut på julaftan i norske-amerikanske forsamlingar over heile Nord-Amerika! Etnografer som studerer samfunn og kulturar har lagt merke til at julen er ein av dei viktigaste og mest haldne tradisjonane i…
-
Tugboat Annie
Av Lori Ann Reinhall Historia om den verkelege «Tugboat Annie»Thea Foss – den norsk-amerikanske kvinna som bygde eit skipsimperium med «overtyding og ein kaffikjele» Ho var ei hardtarbeidande norsk utvandrarkvinne som kom til byen Tacoma i Washington-territoriet i 1880, og seinare vart udøydeleggjort i filmen Tugboat Annie frå 1933. Thea Foss bygde opp slepebåtselskapet som med…
-
Frø i framand jord
Bygd over eit intervju med Sigurda Aamot (1908-1982) Sigurda sat med ryggen rak. Hendene kvilte i fanget, lette og brune som gamle lauv. Det var stille i huset – ei slik stille som legg seg i rom der mange røyster har vore. Kjøkenuret tikka jamt, og utanfor vindauget stod eit epletre med greiner bøygde…
-
Hipp, hipp, hurra for 17. mai!
Av Lori Ann Reinhall Det er 17. mai – og det går eit festtog gjennom landet!Men dette er ikkje Noreg – det er USA, der 52 immigrantar og eitt spedbarn steig i land i New York City den 4. juli 1825. Over heile Nord-Amerika, både i USA og Canada, er den norske grunnlovsdagen den…
-
Kvinnearbeid, tilpassing og uthald
Kvifor var kvinnearbeid avgjerande for utvandringa Kva gjorde det mogeleg for tusenvis av norske kvinner å forlata heimbygda si og leggja ut på den krevjande ferda mot Amerika i perioden 1825-1925? Eit ofte oversett, men avgjerande svar ligg i arbeidserfaringane deira. Denne artikkelen byggjer vidare på drøftingane i “Kven får plass i historia?”, men…
-
Frå Den Fullkomne Garden – Det Fullkomne Brotsverk
I ei verd der mykje måtte byggjast frå grunnen, var evna til å stelle, koke, slakte og konservere heilt avgjerande for å overleve. Kvinner hadde ansvar for mat, reinhald, sjukestell, barnefødslar og hushaldsøkonomi – kort sagt alt som fekk ein heim til å fungere. Det som i gamlelandet var husmorkunnskap, vart i den nye…
-
E3: Ei ny verd ventar
I episode 2 fylgde me dei modige kvinnene som tok det store steget – som forlet Noreg for eit nytt liv. I episode 3 legg dei ut på sjølve reisa. Å krysse Atlanterhavet var meir enn ein transportetappe – det var eit vendepunkt i livet. Gjennom brev, dagbøker og sterke scener møter me Gjertrud…