-
Slaktarkona på prærien
Kvart år i påska skjer det noko heilt spesielt i Noreg: me går ikkje berre på ski – me les krim. Dette er ein over 100 år gammal tradisjon kalla påskekrim, der mysterium, mord og myrke historiar fyller bokhyller, TV-skjermar og podkastar gjennom heile påskeferien. Tradisjonen byrja i 1923, då romanen Bergenstoget plyndret i…
-
Ride, Ride, Ranke
Basert på intervju av Sigrid Ohrt (1891-1985) Prolog – Bestefarens fang og «Ride ride ranke» Det var ikkje mykje som batt henne fast til verda endå, men bestefar sitt fang var som eit anker. Dei gamle hendene hans var seige som vidjebark og mjuke som ulla etter vårsauen, og ho kjende seg alltid trygg…
-
E3: Ei ny verd ventar
I episode 2 fylgde me dei modige kvinnene som tok det store steget – som forlet Noreg for eit nytt liv. I episode 3 legg dei ut på sjølve reisa. Å krysse Atlanterhavet var meir enn ein transportetappe – det var eit vendepunkt i livet. Gjennom brev, dagbøker og sterke scener møter me Gjertrud…
-
Skriket Over Vatnet
Ørreviki – bygd over kjeldemateriale frå Vassvøri Sogelag. Det byrja med eit namn. Charlotte Sofie Vik. Ho som forlet verda for tidleg, berre 51 år gamal. Men ho forsvann ikkje. Ho levde vidare, ikkje i kroppen, ikkje i andletet nokon kunne hugse, men i namnet. Det blei gjeve vidare, til dotterdotter hennar, til ei…
-
E2:Oppbrot
I episode 1 såg me på den historiske bakgrunnen for utvandringa – kva som dreiv folk til å reisa, og korleis verda såg ut for dei som tok det store steget. No går me tettare på sjølve oppbrotet. Å forlata Noreg på 1800-talet var ikkje berre ein fysisk overgang, men også eit emosjonelt og…
-
Tips?
Har du tips? Å spora opp historia til kvinnene i Vågespel er eit utfordrande – men viktig arbeid. Mange av dei me fortel om, reiste ut frå Noreg tidleg på 1800-talet. Spor etter dei er ofte få, og det kan vere vanskeleg å finne både namn, bilete og konkrete opplysningar. Me har lagt ned mykje research i å…
-
Norske røtter i Amerika
Av Margy Sather Peterson Mitt navn er Margy Sather Peterson. Jeg er pensjonist, utdannet musikklærer, norskspråkstudent, dirigent for et damekor, mor til tre og farmor til to. Siden 2019 har jeg jobbet med slektsforskning ved hjelp av nettsider som Ancestry, Newspapers og Find-a-Grave. Å rekonstruere et liv gjennom dokumenter som kirkebøker, folketellinger, nekrologer og…
-
Sådd i fortida, hausta i framtida
Ei hyllest til norske og amerikanske kvinnelege pionerar i høve kvinnedagen 8. mars og utvandrarjubileet 2025 Sådd i fortida, hausta i framtida Den amerikanske og norske kvinnesoga har vakse fram, som to elvar som svingar seg gjennom historia. Nokre gonger flyt dei saman, andre gonger renn dei i kvar sin dal, men alltid mot…
-
E1: Vågespel
Velkomen til lanseringa av Vågespel, ein podkast som lyfter fram historia om den norske kvinna som utvandra frå Noreg til Amerika mellom 1825 og 1925. Kor mykje veit du om kvinnene som la ut på denne ferda? Korleis opplevde dei reisa, kva var det som dreiv dei, og kva utfordringar møtte dei i det…
-
Kvinnedagen: Ei hyllest til dei som våga
Det er ein tankevekkjar at me i 2025 feirar 200-årsjubileet for den fyrste organiserte utvandringa frå Noreg til Amerika. Samstundes er migrasjon eit av dei mest betente tema i vår tid. Å lyfte fram utvandringshistoria handlar ikkje berre om å minnast fortida, men å sjå parallellar og skilnader mellom fortid og notid. I 2025…