-
Eg bar det med meg
•
Bygd over intervju med Bertha Sylliaasen (1888-1992) Ho sat på ein benk i skuggen av ein syrinbusk, og fjellet i ryggen var bratt og stille. Det var sein ettermiddag, og hagen låg bada i det bleike ljoset som kom skråande over taket til nabohuset. Brevet låg i fanget hennar, bretta opp att og med…
-
Veven frå Myklebust
•
Bygd over intervju med Anna Tobiason (1893-1992) Det var røyk overalt. Ein seig, saltblanda dis som la seg i håret, i huda, i tankane. Anna stod ved stålbenken med hendene i arbeid. Fisken skulle tres på stålpinnar, ein og ein, i same rytmen, dag etter dag. Rørsla sat i håndleddet, ikkje i tankane. Tankane…
-
Prestekona
•
Bygd over intervju med Henrikke Blomlie (1893-1981) Klokka var berre tre då han reiste. Eit bleikt, blågrått ljos låg over snøen, og himmelen hadde det same kalde draget som andletet hans då han stod i døra og sa det ikkje fanst nokon annan utveg. Presten måtte fram. Ho stod att med døra på gløtt.…
-
Reisefeber
•
Bygd over intervju med Elisa Myklebust (1893-1988) Tida gjekk etter sol og skugge, ikkje etter klokke. I Valdalen, mellom bratte lier og seige myrar, låg Muriås, garden der Elise voks opp. Det var eit stort hus med torvtak og lange benkar langs veggen, der systrene sat med hendene i fanget og såg mor i…
-
Den niande dottera
•
Bygd over intervju med Gjertine Hjortedal (1894-1990) Ho voks opp på Huftarøy, eit grønt stykke land i sjøen, fire mil frå Bergen. Havet låg tett rundt henne, og på gardstunet sto dei med ryggen mot vêret og hendene i arbeidet. Faren hennar var båtbyggjar og bondeson. Han sveitta i verkstaden og drog stokkar ut…
-
Frø i framand jord
•
Bygd over eit intervju med Sigurda Aamot (1908-1982) Sigurda sat med ryggen rak. Hendene kvilte i fanget, lette og brune som gamle lauv. Det var stille i huset – ei slik stille som legg seg i rom der mange røyster har vore. Kjøkenuret tikka jamt, og utanfor vindauget stod eit epletre med greiner bøygde…
-
Der omsorga bur
•
Bygd over intervju med Lena Silver (1889-1994) Siste kveld på Snartemo Det var den siste kvelden. Snjoen låg tung over gardstunet og myrkret hadde senka seg over bygda som eit teppe av ull. Husa stod stille, og berre eit svakt skjær frå omnen kasta skuggar oppetter veggane på kjøkkenet. Lena sat ved bordet, bøygd…
-
Ein slags amerikatur
•
Etter forteljing av Nils Lægreid Det heile byrja, som dei fleste dårlege idèar, med ein draum og lause lovord. Ein kramkar hadde snakka om Amerika. Godskalk høyrde det, og så var det bestemt. «Me dreg. Me pakkar sekken og reiser ut i verda,» sa han til Lisbet. Lisbet, som hadde hatt hovudverk sidan påska…
-
Frå Den Fullkomne Garden – Det Fullkomne Brotsverk
•
I ei verd der mykje måtte byggjast frå grunnen, var evna til å stelle, koke, slakte og konservere heilt avgjerande for å overleve. Kvinner hadde ansvar for mat, reinhald, sjukestell, barnefødslar og hushaldsøkonomi – kort sagt alt som fekk ein heim til å fungere. Det som i gamlelandet var husmorkunnskap, vart i den nye…
-
Bak Maska: Belle Gunness
•
Ein bakgrunnsartikkel til «Slaktarkona på prærien» Når du har lese forteljinga om Belle Gunness, sit du kanskje att med fleire spørsmål enn svar. Kven var ho, eigentleg? Korleis kunne ei norsk jente frå Selbu verta ein av Amerikas mest myteomspunne mordarar? Og kva dreiv henne – psykisk, historisk, kulturelt – til å bryte så totalt…